Search This Blog

Wednesday, June 14, 2017

मतदान पावती यंत्रासाठी निधी



 मतदान पावती यंत्रासाठी निधी उपलब्ध करून देणार:मुख्यमंत्री

मुंबई, दि. 14: स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांसाठी ‘व्होटर व्हेरिफायबल पेपर ऑडिट ट्रेल’च्या (व्हीव्हीपॅट) म्हणजे ‘खात्रीदर्शक मतदान पावती यंत्र’ खरेदीसाठी आवश्यक असलेला निधी राज्य निवडणूक आयोगाला प्राधान्याने उपलब्ध करून दिला जाईल, असे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी आज येथे सांगितले.
येथील सह्याद्री अतिथिगृहात लोकशाही सुदृढीकरणासाठी निवडणूक प्रक्रिया अधिकाधिक मुक्त, निर्भय व पारर्दशक करण्यासंदर्भातील उपाययोजनांबाबत झालेल्या बैठकीच्या वेळी ते बोलत होते. राज्य निवडणूक आयुक्त ज. स. सहारिया, मुख्य सचिव सुमित मल्लिक, अपर मुख्य सचिव प्रवीण परदेशी, वित्त विभागाचे अपर मुख्य सचिव व्ही. गिरिराज, नगर विकास विभागाच्या प्रधान सचिव मनीषा पाटणकर- म्हैसकर, विधी व न्याय विभागाचे प्रधान सचिव एन. जे. जमादार, ग्रामविकास विभागाचे सचिव एकनाथ डवले, आयोगाचे सचिव शेखर चन्ने आदी यावेळी उपस्थित होते.
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांमध्ये नावीन्यपूर्ण उपक्रम राबवून त्या यशस्वीरीत्या पार पाडल्याबद्दल आयोगाचे अभिनंदन करून मुख्यमंत्री म्हणाले की, श्री. सहारिया यांच्या नेतृत्वाखाली आयोगाने मोठ्याप्रमाणात निवडणूक सुधारणा अंमलात आणून निवडणूक प्रक्रिया अधिकाधिक लोकाभिमुख आणि पारदर्शक केली. जगातील सर्वात मोठी लोकशाही म्हणून आपल्या देशाचा लौकिक आहे. त्यात निवडणूक आयोगांचे स्वतंत्र अस्तित्व हा फार महत्वाचा घटक ठरला आहे. राज्य निवडणूक आयोगाचेही स्वतंत्र स्थान अबाधित राखण्यात शासन कुठेही कसर ठेवणार नाही. त्याचबरोबर 73 आणि 74 व्या घटना दुरुस्तीला 25 वर्षे होत असल्याच्या पार्श्वभूमीवर राबविण्यात येणाऱ्या उपक्रमासाठीदेखील शासन आयोगाला पूर्णपणे सहकार्य करेल.
            आयोगाच्या नावीन्यपूर्ण उपक्रमांबाबत माहिती देऊन श्री. सहारिया म्हणाले की, स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या आगामी निवडणुकांमध्ये प्रायोगिक तत्वावर व्हीव्हीपॅट वापरण्याचा आयोगाचा मानस आहे. त्यासाठी निधीची आवश्यकता आहे. इतरही कामांसाठी पुरेसा निधी उपलब्ध करून देण्याची गरज आहे. त्याचबरोबर पुनर्वसित गावांतील ग्रामपंचायतींच्या निवडणुका घेण्यात अडचणी येतात. काही ठिकाणी अनुसूचित जमातीच्या उमेदवारांअभावी निवडणुका होऊ शकत नाहीत; तसेच आरक्षित जागेवर विजयी झालेल्या उमेदवारांना सहा महिन्यांच्या आत जातवैधता प्रमाणपत्र मिळणे आवश्यक आहे. महत्वाचे म्हणजे निवडणुकीच्या वेळी संबंधित अधिकाऱ्यांच्या बदल्या करण्यात येऊ नयेत.
            स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या दृष्टीने भावी वाटचाल करताना मतदार याद्या अधिक बिनचूक करणे, मतदार जागृती आणि मतदार शिक्षण ही प्रक्रिया निरंतर सुरु ठेवणे, नवनवीन तंत्रज्ञानाचा वापर करून अधिकाधिक पारदर्शकता आणण्यावर भर द्यावा लागणार आहे. यासाठी सर्व घटकांचे सहकार्य अपेक्षित असल्याचेही श्री. सहारिया यांनी सांगितले.


Thursday, June 8, 2017

राज्य निवडणूक आयोगाचे नावीन्यपूर्ण उपक्रम


राज्य निवडणूक आयोगाचे नावीन्यपूर्ण उपक्रम
भारत निवडणूक आयोगासाठीदेखील उपयुक्त
                -राज्यपाल सी. विद्यासागर राव

मुंबई, दि. 8: राज्य निवडणूक आयोगाने स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांमध्ये राबविलेले नावीन्यपूर्ण उपक्रम भारत निवडणूक आयोगासाठीदेखील उपयुक्त ठरू शकतील, असे गौरवोद्‌गार राज्यपाल सी. विद्यासागर राव यांनी आज येथे काढले.
येथील राजभवनात राज्य निवडणूक आयोगाच्या नावीन्यपूर्ण उपक्रमांबाबतच्या पुस्तिकेचे आणि मतदार सर्व्हे अहलावलाचे प्रकाशन राज्यपालांच्या हस्ते झाले, त्यावेळी ते बोलत होते. राज्य निवडणूक आयुक्त ज. स. सहारिया, राज्यपालांचे सचिव बी. वेणुगोपाल रेड्डी, आयोगाचे सचिव शेखर चन्ने, राज्यपालांचे उपसचिव रणजीत कुमार आदी यावेळी उपस्थित होते. राज्यपाल म्हणाले की, लोकसभा किंवा विधानसभा निवडणुकांपेक्षा स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांची प्रक्रिया अधिक गुंतागुंतीचे असते. ही प्रक्रिया अधिकाधिक सुलभ आणि पारदर्शक करण्याचा प्रयत्न राज्य निवडणूक आयोगाने केला आहे. त्यासाठी राज्य निवडणूक आयोग कौतुकास पात्र ठरतो.
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुका आणि कारभार या दोन स्वतंत्र बाबी आहेत. 73 आणि 74 व्या घटना दुरुस्तीमुळे स्थानिक स्वराज्य संस्थांना अधिक स्वायतत्ता प्राप्त झाली; परंतु देशभराचा विचार केल्यास या घटना दुरुस्तीच्या अनुषंगाने अजूनही स्थानिक स्वराज्य संस्थांकडे काही विषयांचे हस्तांतरण करून त्यांना अधिक बळकट करण्यास वाव आहे. याचा देखील गांभीर्याने विचार झाला पाहिजे. दिव आणि दमण या केंद्र शासित प्रदेशात यासंदर्भात चांगले काम झाले आहे, असेही राज्यापालांनी सांगितले.
आयोगाच्या नावीन्यपूर्ण उपक्रमांबाबत सादरीकरण करताना श्री. सहारिया यांनी सांगितले की, निवडणूक प्रक्रिया अधिकाधिक पारदर्शक करण्यावर आम्ही भर दिला. त्यासाठी संगणकीकरण आणि आधुनिक तंत्रज्ञानाचा आधार घेतला. मतदार, उमेदवार आणि राजकीय पक्षांनीही चांगला प्रतिसाद दिला. त्यामुळेच शंभर टक्के नामनिर्देनपत्रे संगणक प्रणालीद्वारे दाखल होऊ शकली. मतदानाच्या प्रमाणातही वाढ झाली. महानगरपालिकेच्या  2012 मधील निवडणुकीत 48.59 टक्के मतदान झाले होते. त्यात आता 2017 मध्ये 56.40 पर्यंत वाढ झाली. नगरपालिकेच्या सन 2011-12 च्या निवडणुकीत 65.16 टक्के मतदान झाले होते.  आता सन 2016- 17 मध्ये 70.00 टक्के मतदान झाले.  जिल्हा परिषदेच्या सन 2012 च्या निवडणुकीत 67.27 टक्के मतदान झाले होते. ते यावेळी 2017 मध्ये 69.02 इतके झाले.

आयोगाचे नावीन्यपूर्ण उपक्रम आणि फलश्रृती
·        संगणकीय प्रणालीद्वारे मतदार याद्यांचे विभाजन
·        संगणकीय प्रणालीद्वारे 10,457 जागांसाठी 1,87,135 नामनिर्देनपत्रे प्राप्त
·        ट्रू व्होटर, कॉप आणि एफएक्यू या मोबाईल ॲप्लिकेशन्सचा वापर
·        ट्रू व्होटर ॲपचा 1 कोटी 4 लाख लोकांडून वापर 
·        सुमारे 90 टक्के उमेदवारांकडून ट्रू व्होटरद्वारे निवडणूक खर्च सादर
·        मिस कॉलद्वारे 10 लोकांडून मतदानाची प्रतिज्ञा
·        मतदार जागृतीसाठी प्रथमच चॅटबॉट तंत्रज्ञानाचा अवलंब
·        व्हर्च्यूअल क्लासरुम आणि कम्युनिटी रेडियोंचा मतदार जागृतीत सहभाग
·        नामवंत उद्योजक, खेळाडू, कलावंतांच्या माध्यमातून मतदारांना साद
·        मुंबई येथील प्रजासत्ताक दिनात प्रथमच आयोगाच चित्ररथ
·        उमेदवारांसंदर्भातील माहितीचे मतदान केंद्राबाहेर फलक व जाहिराती
·        उमेदवारांबाबतच्या माहितेचे स्वयंसेवी संस्थांमार्फत विश्लेषण
·        लोकप्रतिनिधींच्या स्वेच्छा निधी खर्चास तीन महिने आधी प्रतिबंध
·        खर्चाचा वार्षिक हिशेब न देणाऱ्या 220 राजकीय पक्षांची नोंदणी रद्द
·        नामवंत संस्थांच्या माध्यमातून निवडणूकविषयक संशोधनाला चालना
·        लोकसहभागातून व्यापक मतदार जागृतीमुळे मतदानाच्या प्रमाणात वाढ